Arda GÖK

Öncelikle yapılması gereken, satın aldığınız gayrimenkulün tapusunu incelemek. Tapu tek kişiye mi ait ya da ortaklık durumu söz konusu mu dikkat edilmeli. Yoksa ileride evinizde hak iddia eden birileri meydana çıkabilir. Yan odanızı bir yabancıya vermek zorunda kalmayın :D

Son dönemde eğer içeride kiracı varsa, kiracının kontratının bitiş tarihine bakın. Yoksa tarih bitene kadar evi size vermeyebilir. Bu süre bir yılı aşkın bir süre de olabilir ve  bu durum size başka bir yerde boşuna kira ödetir.

Evi Mortgage kredisi ile aldıysanız zaten bankadan bir eksper gelip alacağınız eve bir değer biçecektir. Eğer gayrimenkulu peşin parayla ya da aranızda bir anlaşmayla alıyorsanız, yine de lisanslı gayrimenkul değerleme şirketlerinin birinden yardım isteyerek bir eksper çağırabilir, evin değerini doğru biçimde öğrenebilirsiniz. Ayrıca eksper sizin yerinize evinizin tapu durumunu, ipotek durumunu, kat mülkiyeti, kat irtifakı durumunu ve ileride başınıza dert açabilecek başka durumları da incelemiş olacaktır.

Bazı binalarda, örneğin Ankara-Tunalı’da buna örnek bina var, apartmanınızın altındaki dükkanlar apartman sakinlerinin ortak malı oluyor ve bu kiralardan pay alabiliyorsunuz. Yani aidat ödemediğiniz gibi bir de aylık ödeme alabiliyorsunuz. Ya da tam aksine o evi alırken çok büyük bir aidat ödeme yükümlülüğünü de satın almış olabilirsiniz, daha önce ödediğiniz kiranız kadar aidat ödemeye devam etmek sizi katil bile edebilir :) Ev alırken, bu iki durumu da dikkatle incelemenizi öneririm.

Aldığınız evin ve apartmanın onaylı mimari ve statik projeleri mutlaka olsun, gerekirse isteyin ve daha sonra bu mimari projeyi anladığınız kadar incelemeye çalışın. Ne gibi değişiklikler yapılmış? Örnek veriyorum; projede teras olarak görünen bir alanı, sizden önceki ev sahibi oda haline getirmiş ise ve bunu onaylatmamışsa, denetlemeciler gelir, orayı yıktırır eski haline getirmenizi isterler ve bütün maliyet sizin üzerinizdedir, ayrıca ceza alırsınız.

Aldığınız gayrimenkul ile ilgili geçmiş borçları iyice inceleyiniz, çünkü evi satın almakla (eğer varsa) borçları da üzerinize almış olursunuz.

Kesinlikle en katı olduğum konu ise şudur; binanın statik projesine baktığınızda genellikle koyu renkle karalanmış kolonları fark edersiniz. Alacağınız daireye bir bakın, kolonlar yerli yerinde olsun. Genelde bir odanın ortasında kalıvermiş kolonlar “yaa n’olacak ki gardaş” diyen bir zihniyet tarafından yok edilmiştir. Binanın altındaki dükkanlara inin bakın, kahvehane varsa özellikle oraya bakın, kolonları sevmezler :) O binada oturmak intihardır. Kesinlikle bir depremde yıkılacağına garanti verebilirim, buna dikkat edin. Sizin için buna örnek bir fotoğrafı, saygıdeğer hocam Prof. Dr. Ahmet Toçu’nun ders notlarından eklemek istiyorum: