Arda GÖK

Marmaray Neden Gerekli?

Trafik neden yoğunlaşır? Sınırlı bir alana, sınırsız sayıda araç girmeye çalışır, ardı ardına susuz yuttuğumuz lokmaların boğazımızda tıkandığı gibi, araçlar yolda tıkanıverir. Araç trafiğini azaltmanın en güzel yolu, yolu günün belirli saatlerinde kullanacak araç sayısını minimuma indirmektir. Siz, insanlara üçüncü köprüyü yaparsanız trafiğe hiçbir katkı sağlamazsınız, sadece saatlerce beklenecek üçüncü bir köprü inşa etmiş olursunuz. Trafikten kurtulmanın yolu, toplu taşımacılığa yönelmektir. Ne kadar toplu taşınırsak o kadar iyidir :-), bu yüzden otobüsten de bahsetmiyorum, metro hatlarından bahsediyorum. İstanbul’ u ya da büyükşehirlerimizi kurtaracak yol metrobüs, otobüs, “büs” değildir. Metrodur, raylı taşımadır. Hiçbir zaman tıkanmazsınız. Arkadaşınıza 22 dakika 30 saniye sonra yanında olacağım diye söz verebilirsiniz.  Bu yüzden üçüncü köprü filan değil, İstanbul’ a Ankara’ ya, İzmir’ e daha çok raylı hat gerekli.

Proje Hakkında Bilgiler:

Marmaray’ ın inşasını basitçe anlatacak olursak, su üzerinde teker teker inşa edilen  tüplerin, yapımı tamamlandıktan sonra su altına dizi dizi indirilip, yerlerine lego gibi monte edilerek bir tünel hattı oluşturmaktan ibarettir. Bu tüpler her biri yaklaşık 130 metre olmak üzere 11 tanedir, ve tanesi 18,000 ton gelmektedir. Bu tüpler, deniz seviyesinden -60. metreye yerleştirilmiştir. Tünelin yapımı sayesinde iki taraf arası (Gebze- Halkalı) 104 dakikada kat edilebilecektir. 2012′ de trafiğe açılması umulan tünelin inşası geçtiğimiz yıl tamamlandı. İstanbul’ un raylı taşımacılığının oranı, bu tünelin trafiğe açılmasıyla beraber, %3,6′ dan %27,7′ lere yükselecektir. Trafik yoğunluğunu da diğer bölgelerden hem İstanbul’ un başka yönlerine kaydırmış olacaktır hem de yoğunluğu azaltmış olacaktır…

Marmaray sadece raylı sistemle tren geçişinden ibaret olmayacaktır. Hafif araçların geçeceği bir yol da olacaktır, fakat  ağır taşıtlar, yük taşıyan ticari araçlar giremeyecektir. Yani hem araç, hem tren geçişi olan ayrı tüpler projelendirilmiştir.

Projeyi Yürüten Şirketler:

• Demiryollar,  Limanlar ve Hava meydanları İnşaatları Genel Müdürlüğü (DLH),
• Taisei Corporation (Japon firma),
• Gama-Nurol Şirketi,
• Avrasya Müşavirlik Firması.

Bazı Teknik Veriler:

• Toplam Hat Uzunluğu: 76,1 km
• Tüp Uzunluğu (Su içindeki uzunluk ): 13,6 km
• Bir Yönde Saatte Taşınan Yolcu Sayısı: 75000
• Maximum Eğim: %18
• Tüneldeki Maximum Hız: 100 km/h
• Tren Sefer Aralığı: 2-10 dakika
• Araç Sayısı: 440

Bu geçidin tamamlandığı zaman meydana çıkacak toplam maliyetinin 2,5 milyar euro olacağı tahmin edilmektedir.

Bu tünelin diğer mega yapılar gibi büyük şiddetteki depremlere dayanıklı olup olmadığı benim kafamda ayrı bir soru işareti. Tünel uçlarının oturduğu zeminin çürük olması, bu zeminin şu an yer değiştirebiliyor olması, daha da vahim olarak; en büyük fay hatlarından birinin sadece 12 mil yakınından geçmesi, beni en çok korkutan sebepler. Ayrıca, dünyada en yoğun deniz trafiği olan bölgenin altına inşa edilmiş olması da ayrı bir tehlike.

Bu tünelin inşası sırasında yapılan kazılarda ilginç olaylarda olmuştur. Bir çok iskelet, 33 adet gemi, bir liman, sur, bir tarihi tünel ve kral mezarı bulundu. Saklı bir tarihi ortaya çıkaran bu kazılar, tünelin güzergâhının değiştirilmesini bile gündeme getirmişti. Bu tünel böylece İstanbul’ un 8000 yıllık tarihini de su yüzüne çıkarmış oldu.